Sổ Tay Dành Cho Phụ Nữ Việt

Những lưu ý cần biết khi chăm sóc bà mẹ mang thai tốt nhất

Mang thai có thể coi là cuộc cách mạng về vai trò của người phụ nữ. Giai đoạn này họ thường có rất nhiều thay đổi, đặc biệt là về sức khỏe. Để đảm bảo cả mẹ và bé đều khỏe mạnh thì bà mẹ mang thai cần được chăm sóc tốt nhất có thể.

2

Dưới đây là hoạt động cần làm nhằm chăm sóc sức khỏe của mẹ và bé trong suốt thai kỳ.

Khám thai

Khi mang thai, phụ nữ cần được đi khám thai đều đặn, nhằm biết được tình trạng sức khỏe của mẹ và thai nhi. Trong trường hợp phát hiện những dấu hiệu bất thường thì sẽ được theo dõi và điều trị kịp thời.

Về thời điểm khám thai: Trong suốt quá trình mang thai, phụ nữ cần khám thai ít nhất 3 lần theo quy định của Bộ Y tế.

kham-thai
Bà mẹ mang thai nên khám thai ít nhất 3 lần trong 3 giai đoạn theo quy định của Bộ Y tế

Lần 1: Ngay khi nghi ngờ có thai và trong vòng 3 tháng đầu. Khám thai giai đoạn này sẽ giúp xác định thai nằm trong tử cung hay không, nhận tư vấn về dinh dưỡng, giảm khó chịu khi thai nghén.

Lần 2: Khi thai được 3 đến 6 tháng tuổi, bà bầu cần được đi khám để thoi dõi sự phát truển của thai nhi và tiêm phòng uống ván, kịp thời phát hiệu các triệu trứng sức khỏe tiêu cực.

Lần 3: Khi vào 3 tháng cuối của thai kỳ. Khám thai gia đoạn này nhằm theo dõi sự phát triển của thai nhi, xác định ngôi thai., tiêm phóng uống ván, dự đoán ngày sinh,…

Chế độ dinh dưỡng

Để đảm bảo sức khỏe cũng như sự phát triển tốt của thai nhi, gia đình cần chú ý chăm sóc bà mẹ mang thai tốt nhất trong chế độ sinh dưỡng. Phụ nữ mang thai nên:

– Ăn nhiều bữa hơn và mỗi bữa ăn nhiều hơn và tăng ¼ khẩu phần ăn so với lúc chưa có thai.

– Liên tục thay đổi món ăn và cách chế biến để ăn thấy ngon miệng

– Không được kiêng khem, ăn hầu hết các loại thức ăn hàng ngày

– Ăn nhiều thực phẩm như sữa, hoa quả, rau, thịt, trứng, cá, đậu phụ, lạc, đậu, đỗ…

– Tăng cường ăn thực phẩm chứa nhiều săt, vitamin A và axít folic như thịt, cá, trứng, rau xanh và các thực phẩm có màu vàng, đỏ.

cham-soc-ba-me-mang-thai
Bà mẹ mang thai nên ăn nhiều bữa hơn và mỗi bữa ăn nhiều hơn và tăng ¼ khẩu phần ăn so với lúc chưa có thai.

– Ăn thực phẩm giàu canxi, muối khoáng và vitamin

– Ăn đủ tinh bột, đường như gạo, ngô, khoai, sắn,…

– Uống lượng nước từ 8-12 cốc mỗi ngày

– Hàng ngày nên sử dụng muối i ốt để tránh sảy thai và sinh ra trẻ chậm lớn, dị tật…

– Những người có bệnh mãn tính nên hỏi bác sĩ về chế độ ăn của mình.

Tuy nhiên, phụ nữ mang thai không nên ăn mặn, dùng các chất kích thích như rượu, bia, ớt, cà phê, thuốc lá, ma tuý. Không uống thuốc nếu không có chỉ định của thầy thuốc.

Tiêm phòng uốn ván, uống viên sắt và axít folic:

– Tiêm phòng uốn ván

Với người chưa tiêm uốn ván lần nào thì cần tiêm mũi đầu tiên khi phát hiện thai nghén ở bất kỳ tháng nào. Mũi thứ hai tiêm sau mũi đầu ít nhất 1 tháng và cách thời gian dự sinh ít nhất 1 tháng.

Với những người đã tiêm đủ 2 mũi, nếu lần tiêm đầu cách hiện tại ít hơn 5 năm thì cần tiêm thêm một mũi, nhiều hơn 5 năm cần tiêm lại 2 mũi.

Với người đã tiêm 3 mũi hoặc 4 mũi, cần tiêm nhắc lại 1 mũi.

Với người đã tiêm đủ 5 mũi phòng uốn ván theo đúng lịch, nếu mũi tiêm cuối cùng cách đã 10 năm trở lên thì nên tiêm thêm 1 mũi nhắc lại.

– Cung cấp sắt thiết yếu

Trong suốt thời gian có thai đến 6 tuần sau sinh, mỗi ngày cần uống một viên sắt. Tối thiểu uống trước đẻ 90 ngày.

Theo dõi cân nặng:

Việc theo dõi cân nặng sẽ giúp người mẹ biết được tình hình phát triển của thai nhi, để điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp.

Về tăng cân nặng, trong suốt thai kỳ người mẹ sẽ phải tăng từ 10kg đến 12kg. Trong đó:

– 3 tháng đầu tăng 1kg.

– 3 tháng giữa tăng từ 3kg đến 5kg.

– 3 tháng cuối tăng 6kg.

Trong trường hợp không tăng cân hoặc tăng quá nhanh thì người mẹ cần được khám tại cơ sở y tế và nhận tư vấn kịp thời.

ếu thấy không tăng cân hoặc tăng quá nhanh thì cần phải đến cơ sở y tế để được khám và tư vấn kịp thời.

Vệ sinh cá nhân của phụ nữ mang thai

– Nhà ở, bếp núc cần thoáng sạch, khô ráo

– Tránh tiếp xúc với khói thuốc lá, khói bếp, các loại hóa chất độc hại

– Tắm rửa thường xuyên, thay giặt quần áo sạch sẽ.

ve-sinh-ba-bau
Bà bầu nên tắm rửa thường xuyên, thay giặt quần áo sạch sẽ.

– Luôn giữ sạch bộ phận sinh dục để tránh nhiễm trùng. Tránh bơm rửa trong âm đạo.

– Lau rửa đầu vú hàng ngày nhằm phát triển tuyến sữa

– Mặc quần áo rộng rãi, thoải mái, không đi giày cao

Những lưu ý về quan hệ tình dục trong thời kỳ mang thai

– Trong thời kỳ mang thai, không kiêng tuyệt đối nhưng cần hạn chế và động tác nhẹ nhàng.

– Tránh quan hệ tình dục với tư thế truyền thống, nam trên nữ dưới, bởi sẽ gây chèn ép tử cung làm vỡ ối sớm, nhất là trong những tháng cuối thai kỳ.

– Phụ nữ có dấu hiệu động thai, thai da huyết thì không nên quan hệ tình dục

– Nếu phụ nữ từng sảy thai hoặc đẻ non ở lần thai nghén trước thì nên kiêng hẳn trong 3 tháng đầu và tháng cuối trước khi sinh.

– Người chồng cần sử dụng bao cao su để tránh viêm nhiễm cho vợ và bảo vệ cho con.